|
Aşağıda kıble tayini için en çok tercih edilen yön bulma metotları
verilmiştir. Bazı metotların sadece kuzey yarım küre için geçerli
oluğuna dikkat ediniz.
1. En geçerli yöntem olan; pusula ile kıble tayinidir.
Öncelikle bir pusula ile kuzey yönü bulunur. Ardından
bulunduğunuz bölgenin kıble açısını, saat yönünde kuzey yönüne
eklemek suretiyle kıble yönü bulunur. CepVakit programı seçmiş
olduğunuz ile göre kıbleyi, bölgenin kıble açısını kullanarak
aşağıdaki şekilde gösterebilmektedir.

Diyanet İşleri Başkanlığı 'nın ölçümlerine göre bütün illerin
kıble açılarını görmek için
buraya tıklayınız.
2. Namaz takvimlerinde bulunan "Kıble Saati" ile basit
bir şekilde kıble tayini yapılabilmektedir. Kıble Saati her gün
için ve her il için farklıdır. Kıble tesbiti yapacağımız gün
takvimlerinizde bulunan kıble saatinde yeryüzüne dik duran
cisimlerin gölgelerinin güneşe taraf olan uzantısı kıble yönünü
göstermektedir. O saatte yüzünü güneşe dönen kişi kıbleye dönmüş
olur.
3. Cami minarelerinin kapıları direk olarak kıbleyi
göstermektedir. Müslüman mezarları da direk olarak kıbleyi
bulmamızı sağlar.

4. Kilise çanları ve Hıristiyan mezarları batı yönünü
göstermektedir.

5. Kadranlı bir saat yardımı ile yön tayini
yapılabilmektedir. Saat yere paralel olarak tutulur ve akrebi
güneşi gösterecek şekilde döndürülür. Saatin 12 rakamı doğrultusu ile akrebin
oluşturduğu doğrultunun arasındaki açının açı ortayı Güneyi
göstermektedir. 12 rakamı Kış için geçerlidir. Yaz saati
uygulamasından dolayı yaz için 13 kullanılmaktadır. İstikametin
hangi ucunun Güneyi gösterdiği konusunda şüphe doğarsa; güneşin
öğleden önce doğuda ,öğleden sonra batıda olduğu
hatırlanmalıdır. (Kuzey yarım küresinin ılıman bölgesi (23,5º-66,5º) için geçerlidir.)
Güney yarım kürede ise saat uygulamasına göre 12 veya 13 rakamı
güneşi gösterecek şekilde saat döndürülür. Akrep ile arasında
oluşan açının açı ortayı Kuzey istikametini göstermektedir. (Güney yarım küresinin
ılıman bölgesi (23,5º-66,5º) için geçerlidir.)

6.
Güneş vasıtasıyla, sopa veya benzeri bir şey ile yön tayini
yapılabilmektedir. Güneşin doğudan doğup batıdan
batması dolayısıyla yere dik olarak çakılan bir sopanın saat
12:00'deki gölgesi, dünyamızın kuzey yarım küresinde sopanın tam
dibine düşmez, biraz kayar. İşte sopanın dibinden biraz dışarıya
olan bu gölgenin bulunduğu yön bize kuzeyi verir. Güney
yarım kürede ise bunun tam tersi olur. Saat 12:00'de ekvator da
dikilen bir sopanın gölgesi olmaz. (12:00 öğle vaktini temsil
ettiği için kışın kullanılır. Yaz saati uygulamasından dolayı
yaz için 13:00 kullanılmalıdır.)
7. Kutup Yıldızı ile yön tayini yapılabilmektedir.
Dünyamızın kutup noktalarından geçen hayali eksen çizgisi, Kutup
Yıldızının çok yakınından geçmektedir. Bu nedenle yıldızlar ve
gezegenler hareket halinde iken kutup yıldızı sabit kalır. Doğada
herhangi bir yıldızı hedef alıp yürürseniz, yıldızın
hareketinden dolayı düz bir çizgide yürüyemezsiniz. Dünyanın
dönüşünden ötürü, kutup yıldızı çevresindeki diğer yıldızların
dönüşünün, fotoğraf filminin uzun pozlandırılması ile elde edilmiş
görüntüsü aşağıda görülmektedir.

Kutup Yıldızı Nasıl Bulunur ?
Kutup Yıldızını bulmak için belirgin bazı yıldız guruplarını
bilmek gereklidir. Büyük Ayı yıldız gurubu 7 yıldızdan oluşur.
Görünümü eğik duran kahve cezvesine benzer. Sapın karşısında yer
alan kenarın uzunluğunu 5 ile çarptığımızda, kenar yönünde Kutup
Yıldızını buluruz. Kutup Yıldızını doğru bulduğumuzdan emin
olmak için beş yıldızdan oluşan Cassiopeia
yıldız gurubunu kullanırız. Büyük Cassiopeia 'nin ortasındaki
yıldız, Kutup Yıldızı doğrultusundadır. (Bu metot kuzey
yarımküre için geçerlidir.)
İlk olarak Kutup Yıldızını bulmak için öncelikle bir pusula
yardımı ile kuzey istikametine yönelin. Başınızı yerden yaklaşık
45º derecelik bir
açıyla gökyüzüne doğru kaldırın. Kutup Yıldızını parlaklığıyla
değil, yakınlarında kendisi kadar parlak yıldızlar
bulunmamasından dolayı kolaylıkla fark edeceksiniz. Doğrulama
için de aşağıdaki şekilde gösterildiği gibi Büyük Ayı yıldız
grubunu bularak, sapının karşısında kalan son iki yıldızın
oluşturduğu doğrultunun Kutup Yıldızını gösterdiğini teyit
ediniz. Büyük Ayı yıldız grubunun son iki yıldızı arasındaki
mesafe x ise Kutup Yıldızı ile bu iki yıldız arasındaki mesafe
5x olmalıdır.

Not = Büyük Ayı ve Cassiopeia yıldız grupları hareket halinde
olduklarından yukarıdaki şekildeki konumlarda olmaya bilirler.
Örneğin Büyük Ayı yıldız grubu kutup yıldızının üstünde,
sağında, solunda, ... olabilir.
|